Arhiva

Predmet teksta je odnos umetnosti i politike kakav je praktikovan u vreme uspona evropske političke levice, u prvom redu one na prostorima predratnog i postratnog SSSR-a. Teza koja se u tekstu brani je da svi totalitarni društveno-politički sistemi formiraju principijelno istoznačan stav prema umetnosti kao moćnom potencijalnom mediju za promociju i transmisiju ideoloških i političkih poruka, što njena ostvarenja uglavnom dovodi na granicu kiča, ako već ne i u njegovo samo središte. U drugom delu rada razmatraju se zbivanja na eks-jugoslovenskoj posleratnoj političkoj i umetničkoj sceni i ukazuje na njene specifičnosti, prevashodno onu sadržanu u činjenici da je kič na njoj bio prisutniji kao (anti)stil političkog života, u prvom redu jezika tada aktualne politike, nego kao neumetnost.

Pitanje mjesta, uloge i vrijednosti humanističkih znanosti u današnjem društvu i obrazovanju jedno je od najprijepornijih pitanja u suvremenim obrazovnim politikama i mnogo je onih koji smatraju kako su humanističke znanosti isprazne, nepotrebne, neučinkovite, šarlatanske i bezvrijedne. U radu se nudi pregled argumenata na kojima ti stavovi počivaju i daje se prikaz knjige The Value of the Humanities autorice Helen Small koja izuzetno kritički analizira ovakvu percepciju humanističkih znanosti i pokazuje zašto je ona pogrešna. U zaključku se dodatno inzistira na potrebi za prepoznavanjem doprinosa kojega humanističke znanosti daju sveukupnoj produkciji znanja i poboljšanju kvalitete života, te toliko potrebnome osjećaju smislenosti.

U radu se sagledava Platonovo i Aristotelovo viđenje udela koji muzika ima u moralnom vaspitanju, s posebnim osvrtom na one delove Države i Politike koji se tiču muzičke harmonije i muzičkih lestvica kao formalnih aspekata muzike. Upoređivanjem stavova ovih autora, najpre dolazi do izražaja različiti pristup samoj muzičkoj umetnosti, koji ima konsekvence kako u slučaju njihovog koncipiranja vaspitanja, tako i u pogledu određenih estetičkih postavki koje oni prihvataju. Ukazivanjem na razlike u njihovom izboru muzičkih lestvica i instrumenata pogodnih za vaspitanje, u radu se razmatra da li se razlozi zbog kojih ove razlike postoje tiču njihovih sopstvenih filozofskih uvida ili konvencionalno ustanovljenih obrazaca muziciranja u njihovoj epohi, obrazaca na koje ovi autori referišu, iako dolaze do suprotnih stavova.

Analizirajući intervjue koje je arhitekta Bogdan Bogdanović dao za života, a koji su objedinjeni u knjizi Glib i krv, mogli bismo da izdvojimo dve slike Beograda koje je gajio u sebi. Mitskog grada nekadašnjih starih civilizacija, Kelta, podignutom na muškom i ženskom simbolu dveju reka Dunava i Save, grad, koji je nalikovao na mešavinu futurističkog modernizma i praistorijskih nekropola i naselja. Dok je druga slika bila obeležena naglim promenama u jugoslovenskom društvu od 1983.godine kada je predosećao i predviđao da će skoro svi gradovi na Balkanu biti nalik arheološkim lokalitetima na kojima je zatrpana u ruševinama jedna kultura i istorija života mnogih naroda. Upravo ćemo u ovom radu preko analize prvog podignutog spomenika Jevrejskim žrtvama fašizma i palim borcima u Beogradu, pokušati da otkrijemo jednu univerzalnu simboliku spomen obeležja koje je čuveni arhitekta izgradio u perodu od 1960. do 1980.godine. Time ćemo nastojati, da se postavi jedno novo etičko čitanje skoro zaboravljenog jezika simbola, vizuelnih znakova i umetnosti, kojima su donekle opravdane prirode čoveka-graditelja i čoveka-rušitelja u svima nama.

Cilj ovog istraživanja sastoji se u pokušaju da se pokaže Platonovo uključivanje pesništva u korpus vaspitnih praksi unutar idealne države. Osvrtom na pojedine Platonove stavove iz Ijona, autor skreće pažnju na mogućnost Platonovog pozitivnog vrednovanja pesništva u moralnom smislu s obzirom na pesničku produkciju. U nastavku, autor brani tezu da pesništvo može imati izuzetno važnu moralnu ulogu u obrazovanju pojedinca imajući u vidu Platonove stavove o recepciji pesništva iz Države. Na samom kraju, autor zaključuje da u moralnom smislu dobro pesništvo predstavlja jedan od uslova mogućnosti ozbiljenja idealne države.