Arhiva

Problem prolaznosti, ili nestalnosti, tematsko-motivski veoma je zastupljen kako u srednjovekovnoj japanskoj, tako i u staroj srpskoj književnosti približno istog razdoblja. Iako se one gotovo po svemu razlikuju, obema književnostima zajedničke su metafizička briga za čovekovo biće u svetu i sklonost ka uspostavljanju prisnog odnosa prema transcendentalnome. Ovom svojom ontološkom radoznalošću, a manje formalnim sličnostima, „kvalifikuju” se ove dve tradicije za uporedno proučavanje. Iz istog razloga smatramo da su jedna drugoj međusobno bliže nego što su to današnjoj književnosti matičnih zemalja, te da dovođenjem u zajedničku dijalošku ravan stičemo jasniju sliku o njihovoj vrednosti, za sebe i u odnosu na naše vreme. Prolaznost u njima ne javlja se tek kao žal za životom, već se ljudska konačnost bespoštedno razotkriva i uvek iznova naglašava. Referentna tačka tumačenja te konačnosti u oba slučaja nalazi se van konvencionalnog i antropocentričnog sistema vrednosti. Odsustvo takve uporišne tačke čoveka modernog doba dovelo je do izbegavanja neposrednog suočavanja s pitanjem mogućnosti utemeljenja egzistencije u vremenskom toku. U ovom radu pokazaćemo, polazeći od univerzalnosti ove teme, kako su različite metafizičke perspektive japanske religije, poglavito budizma, i, s druge strane, isihastičke prakse pravoslavne crkve, uslovile različito, a opet uzajamno uporedivo i srodno, iskustvo nestalnosti ljudskog bivstvovanja u svetu.

Hong Kong je grad koji predstavlja spoj istočne i zapadne kulture i koji je svoj identitet formirao na multikulturalnim strukturama. Od kolonijalnog perioda do tranzicije devedesetih, Hong Kong je prošao začarani krug ekonomije bazirane na kapitalizmu i rastućem društveno-ekonomskom pritisku Kine. Ovo je uticalo na način na koji kinematografija Hong Konga odslikava pojam svog dualnog identiteta i konfuzije identiteta u postkolonijalnoj eri. Identitetska zbrka ogleda se u dubokom osećanju nostalgije u ostvarenjima Vong Kar-Vaja, jednog od predstavnika kinematografije Hong Konga. U njegovim filmovima, Hong Kong nije samo deo njegove lične stvarnosti već i portret istorije ove države. Njegovi filmovi gledaocima prikazuju kulturne i društvene transformacije. Hong Kong je u njegovim ostvarenjima metafora kulturnih artefakata i dodatno odslikava egzistencijalni nemir usled ambivalentne dualnosti. On se fokusira na teme kao što su ljubav, obmana, usamljenost, gubitak identiteta i otuđenje nastalih usled tenzija između Hong Konga, Kine, Britanije i Japana. Polazeći od činjenice da kinematografski prostor odslikava ideologije, političke sisteme i društvene odnose, ova studija ima za cilj da analizira trilogiju Vong Kar-Vaja koja se sastoji od filmova Days of Being Wild (1990), In the Mood for Love (2000) i 2046 (2004), iz jedne sociološke perspektive, radi razumevanja predstave kolonijalnog identiteta Hong Konga kao dijaspore – polazeći od Lefavrovog okvira koji uvažava (društveni) prostor kao organski, životan i promenljiv društveni proizvod. Studija se fokusira na svakodnevicu filmskih likova radi shvatanja njihovog odnosa prema prostoru.

Krajem 1881. godine, mladi irski esteta po imenu Oskar Vajld otisnuo se put Novog sveta u potrazi za slavom i bogatstvom. Vajldova jednogodišnja turneja po Severnoj Americi imala je definišući uticaj na njegovo stasavanje u kulturnu ikonu poznoviktorijanske epohe. U tom kratkom periodu, Vajld je postao slavan na osnovu slave, a ne kakvog opipljivog dostignuća, što ga iz današnje perspektive čini pionirom samoproklamovanja i vesnikom moderne selebriti kulture. Ovaj rad navraća se na Vajldovu turneju kao prelomni trenutak u kom se visprenom manipulacijom medijskim prostorom ambiciozni umetnik nametnuo kao slavna ličnost u modernom smislu te reči – kao kontroverzna figura upitnih zasluga koja odudara od hegemonih vrednosti srednje klase, ali i kao osoba koja je duboko uvrežena u savremenu kulturu i kao takva biva opažana kao relevantan društveni komentator. Turneja je smeštena u kontekst tradicije književnih predavanja u Sjedinjenim Državama i kolonijalne potrebe da se održi spona sa kulturnim trendovima u matici. Posebna pažnja posvećena je komercijalnoj fotografiji s kraja XIX veka kao mediju u ekspanziji i inovativnom sredstvu promocije sa rastućim uticajem u literarnoj selebriti kulturi. Fotografija je važila za najefikasniji metod građenja ikonografije slavne ličnosti, a radovi Napoleona Saronija su se u Vajldovom slučaju pokazali kao besprekorna ilustracija potentnosti novog medija.