NOVA KULTURA UPOTREBE ALKOHOLA: BINGE DRINKING – KONZUMACIJA UMESTO KOMUNIKACIJE

/in /by

U radu se bavimo razmatranjem novijih obrazaca konzumacije alkohola u populaciji adolescenata i mladih odraslih – pijenja i napijanja u grupi (binge drinking). Smatramo da ovakav način okupljanja-druženja predstavlja i kulturu (subkulturu) mladih s kraja 20. i početkom 21. veka u Srbiji. Nova kultura pijenja znatno smanjuje do sada postojeće rodne razlike (kako u količinama popijenog alkohola tako i načinu konzumacije), te narušava dosadašnje stereotipe o muškom i ženskom pijenju i ponašanju. Pored predstavljanja stranih i naših istraživanja o binge drinking-u, i društvenih i kulturnih faktora rizika, analiziraće se i dva narativa mladih (mladića i devojke) koji pripadaju/li novoj kulturi pijenja. Nalazimo da se nova kultura pijenja mladih znatno razlikuje od ranije tradicionalne, a da je razlika osim u načinu pijenja i prostoru u kome se pije i u motivaciji. Raniju socijalizaciju sada je zamenila individualizacija potreba, te smo postojećem terminu „kontrolisan gubitak kontrole” dodali „konzumacija umesto komunikacije”.

MEHANIČKI I NEŽIVI SVET U PINČONOVOM ROMANU V.

/in /by

Reč koja možda najbolje opisuje svet romana V. Tomasa Pinčona jeste reč haos. Odsustvo kanona istinitosti i referentnih tačaka u svim sferama stvarnosti postaje univerzalni princip, što otvara pitanje šta je čovekova stvarnost uopšte. Pinčon gradi svet u kome se gubi distinkcija između živog i neživog, mogućnosti kontrole i njenog privida, istine i neistine. Likovi romana predstavljeni su kao mehanički konstrukti, koji se haotično probijaju kroz gomilu nepotpunih informacija i poluistina, u želji da dođu do samoodređenja ili bilo kakvog značenja u svetu koji ih okružuje. Njihova nemogućnost da to postignu, zbog čega se iznova i iznova vrte u začaranom i zatvorenom krugu neznanja, stvara atmosferu apsurda, opšte paranoje i mraka, koja u velikoj meri podseća na distopijske vizije budućnosti. U takvom haotičnom i dezorijentisanom svetu, svetu koji je određen informacijskom entropijom i gomilanjem nepotpunih podataka koji se samoreprodukuju, potraga za istinom ostaje u domenu fantazije. Fantazija postaje jedina enklava znanja, svojevrsni paralelni svet i jedino mesto gde se iz zatvorenog kruga može izaći, odnosno gde se može odgovoriti ili bar naslutiti odgovor na fundamentalna pitanja ljudske egzistencije. U skladu s tim, nameće se pitanje da li je svet Pinčonovog romana V. nešto što će tek doći ili nešto što već jeste i što je možda oduvek i bilo.

NJENA KRATKA PRIČA ŽIVLJENJA I UMIRANJA U ZBIRCI PJESAMA DO SMRTI NAREDNE SENKE MARIĆ

/in /by

Senka Marić, priznata bosanskohercegovačka pjesnikinja, ispisuje “njenu” kratku priču ženskog življenja i umiranja u svojoj zbirci pjesama Do smrti naredne, objavljenoj 2016. godine. Nasuprot historiji viđenoj kao njegovoj priči (HIStory), što znači da historiju uglavnom pišu muškarci, njena priča (HERstory) otkriva žensku stranu svijeta kroz njenu ličnu priču. Do smrti naredne je umnogome autobiografska priča, pa ona funkcionira i kao poetski memoar Senke Marić. Njena geneza i kao pjesnikinje i kao žene je jedan od mnogih poetskih nivoa zbirke. Ona se, također, može vidjeti i kao lirski roman o ženskoj ontologiji. Shodno svemu tome, ovaj rad analizira koncepte ženskog bivanja i nebivanja u zbirci pjesama Do smrti naredne Senke Marić, kao i elemente autobiografizacije i mitologizacije njene priče, uključujući i elemente matrilinearnosti u svim tim nivoima.

NAĆI SVOJE MESTO U LANCU ŽENSKE ISTORIJE: MATRILINEARNOST U OPUSU ELENE FERANTE

/in /by

U tekstu se matrilinearnost čita kao središnja tema dosadašnjeg opusa italijanske književnice koja piše pod pseudonimom Elena Ferante (Elena Ferrante). Već u njenom prvom romanu L’amore molesto (1992) uvodi se par majka : ćerka, koji se dalje razvija u sve razgranatiju mrežu ženskih odnosa, sve do njene posljednje knjige, takozvane Napuljske tetralogije. Interpretacija se zasniva na pronalaženju ključnih karakteristika koje određuju odnose unutar matrilinearnog niza – iskustvu ćerke koja traga za figurom idealne majke, njenom osvješćivanju da postoji ženska istorija koju treba da reinterpretira kako bi mogla da se oslobodi nametnutih patrijarhalnih okvira, postajanje majkom i suprugom i potonje redefinisanje tih uloga, najčešće kroz napuštanje porodice i/ili supruga zarad života koji nije samo vezan za privatnu sferu, i sl. Na taj način se uspostavlja paralela između likova žena ne samo unutar teksta jednog romana, već na nivou čitavog dosadašnjeg opusa Elene Ferante.

PRINCIP MATRILINEARNOSTI U RABINSKOM JUDAIZMU

/in /by

Matrilineranost u judaizmu predstavlja predmet debata, budući da još uvek nema jedinstvenog odgovora na pitanje njegovog porekla u ovoj religiji i razloga za inkorporiranje u praksu rabina. Faktori koji su doveli do pojave matrilinearnosti kod Jevreja nesumnjivo su mnogobrojni i različiti, premda svi oslikavaju socio-ekonomsko stanje jednog društva u konkretnom istorijskom trenutku. Ovaj rad pruža uvid u opšta saznanja koja se tiču principa matrilinearnosti u judaizmu, nudeći neka objašnjenja za njegovo uvođenje od strane rabina. Ključno pitanje na koje rad treba da odgovori jeste da li matrilinearnost kod Jevreja ima svoje Biblijsko utemeljenje.

PARADIGMA PARTICIPATIVNOSTI U SAVREMENOM MEDIJSKOM KONTEKSTU

/in /by

U radu „Paradigma participativnosti u savremenom medijskom kontekstu” razmatrana je paradigma participativnosti u okviru savremenog medijskog konteksta, budući da je analiza savremenog medijskog i informaciono-komunikacionog konteksta neophodna osnova za sticanje celovitijih uvida u nove paradigme participativnosti i participativne prakse. U radu su kratko naznačeni ključni pojmovi, pojave i procesi koji su značajni za digitalni medijski kontekst: konvergencija i digitalizacija medija, multitasking, mediji kao učesnici u stvaranju poruke, ekspanzija društvenih medija. Takođe, u radu je ukazano i na određene sličnosti i razlike između participativnih praksi pre i posle interneta, na uticaj informaciono-komunikacionih tehnologija na medijsku sferu, te posebno na mogućnost koja predstavlja jedinstvenu odliku savremenog medijskog konteksta: mogućnost da se, primenom digitalnih tehnologija i medija, uključimo i angažujemo u medijskoj i tehnološkoj sferi, na autonoman način, vođeni sopstvenim interesovanjima. Mediji koji omogućavaju učešće korisnika i otvaraju mogućnosti za negovanje i razvoj participativne kulture u radu su određeni kao participativni mediji i date su osnovne naznake njihovih ključnih karakteristika, značajnih za temu rada.

DIRKEMOVA UPOTREBA REČI KULTURA

/in /by

Koristeći metodu analize sadržaja u radu smo ponudili sažet uvid upotrebe pojma „kultura” u delu Emila Dirkema. Imajući u vidu da se u Dirkemovom delu može uočiti nasleđe prosvetiteljstva, ali posredno i tradicija romantizma, smatramo važnim pitanje upotrebe navedenog pojma. Širina značenja koja se vezuju za pojam „kultura” čini ga pogodnim za upotrebu kao svojevrsnog indikatora. Poput Roršahovih mrlja u njega se mogu učitavati veoma različita značenja. Nalazi pokazuju da Dirkem reč „kultura” nije upotrebljavao tako često imajući u vidu obimnost njegovog dela, najčešće je vezujući za naučno, intelektualno, logično, itd. Posebnu pažnju smo posvetili njegovim najznačajnijim delima (The Division of Labour in Society, Rules of Sociological Method, Suicide and The Elementary Forms of the Religious Life). Ostala dela obuhvaćena su kvantitativnom analizom upotrebe reči „kultura” u kojoj smo pokušali da uočimo najfrekventnije atribute koji se javljaju uz navedeni pojam. Analizom je obuhvaćen najveći deo Dirkemovog opusa objavljenog tokom i nakon njegovog života.

RAZLIKA U VEDRINI

/in /by

U radu se komparativnom metodom proučavaju dve pripovetke: Smrt u Veneciji Tomasa Mana i Bajron u Sintri Ive Andrića. Ukazivanjem na slične motive i obrade istih, povezuju se poetike dvaju pisaca. Komparacija se ostvaruje na četiri različita nivoa: obrada gradova u ovim pripovetkama, umetnici – junaci pripovedaka, forma lepote i ljubavi za kojom tragaju, i različito delovanje lepote i ljubavi na njih. Postupci i delovanja glavnih junaka otvaraju opštevažeća moralna pitanja. Tema ljubavi u isto vreme povezuje i razdvaja ove pripovetke. Posebna pažnja usmerena je na definisanje razlika u vedrini koju nose ove pripovetke.

UTICAJ INICIJALNOG OBRAZOVANJA NA STRUČNE KOMPETENCIJE NASTAVNIKA – UMETNIKA I NASTAVNIKA – NEUMETNIKA U NASTAVI LIKOVNE KULTURE

/in /by

Polazeći od različitih programskih sadržaja matičnih fakulteta za oblast umetnosti i programa učiteljskih fakulteta, kao i kompetencija koje budući nastavnici stiču na ovim studijskim programima, sagledavan je uticaj faktora kao što je inicijalno obrazovanje nastavnika na stepen kreativnosti, odnosno divergentnog, kreativnog mišljenja, kao i likovno-oblikovni aspekti koji se sagledavaju kroz crtež, dovodeći činjenice koje su utvrđene u odnos sa kompetencijama nastavnika – umetnika (nastavnika likovne kulture) i nastavnika – neumetnika (nastavnika razredne nastave) za realizaciju vaspitno obrazovnih ciljeva, zadataka, sadržaja nastavnog predmeta likovna kultura u osnovnoj školi i mogućih reperkusija na kreativni razvoj učenika. Istraživanje je sprovedeno na uzorku od tri stotine trideset dva (332) nastavnika iz trinaest (13) gradova Srbije. Karakteristike kreativnog, divergentnog mišljenja praćene su na osnovu pokazatelja preuzetih iz standardizovanog istraživačkog instrumenta pod nazivom: Modifikovani kreativni test Vilijamsa, a za praćenje likovno-oblikovnih aspekata crteža kreiran je poseban instrument. Na osnovu razlika koje se javljaju u pogledu karakteristika likovnog izraza i u zavisnosti od inicijalnog obrazovanja u oblasti likovne umetnosti, odnosno likovne pedagogije, identifikovane su statistički značajne razlike između ove dve populacije ukazujući na potrebu postavljanja novih hipoteza, posebno u daljim istraživanjima kompetencija zaposlenih u obrazovanju za ostvarivanje primarnih ciljeva nastavnog predmeta likovna kultura, a posebno uticaja na kreativni razvoj učenika u osnovnoj školi, kao i inicijalnog obrazovanja i sticanja kompetencija za profesiju nastavnika u specifičnim oblastima, kao što je likovna umetnost.

POKRET KAO STANJE FORME

/in /by

Glina kao skulptorski materijal značajna je po tome što je primarni materijal u vajarstvu i do danas je održala arhetipsku konstantu. U svom istraživanju tražim mogućnosti koje mi glina pruža kretanjima u svim pravcima u kome je ljudsko telo predmet istraživanja. Beskonačnost pokreta ljudskog tela i beskonačne mogućnosti mi omogućavaju da na zidu mog ateljea realizujem crteže. Svoje iskustvo crteža nastavljam na „zidnom simulakrumu” (koji malterišem, lepim, nanosim i spajam). Glinu tretiram interaktivno sa crtežom. Potom, ide na zračno pečenje i tako visoko sinterizovana glina dobija crvenu boju kao i crteži, tako da ta monohromnost odgovara ukupnom mom istraživačkom pristupu. Za optimalno izražavanje određene forme u primeni veoma je važno poznavanje svojstava materijala i njegovih mogućnosti u opsegu mog istraživačkog rada. Glina je pogodna za upotrebu u graditeljstvu, keramičkoj industriji, za procese sinterovanja. Veliki broj malih figura koje sam radila, uvek su bile u drugačijem pokretu. Neke su bile u poziciji umnožavanja i repeticije, a ono što je najvažnije, sve te figure u pokretu su bile izložene na jednom određenom terenu-prezentacija izložbe. Figurice su prezentovane na kvadratnoj površini dimenzija (2×2 m) u horizontalnom položaju. Na toj površini bilo je 500 figurica – figura do figure. Na IV godini osnovnih studija za jedan takav rad dobila sam nagradu umetničke livnice „Stanišić”.