Arhiva

Počev od jezičko-analitičke filozofije koja kao istinu ističe ‘konsenzus postignut u krugu kompetentnih diskutanata’ u jednom kontekstu i vremenskom periodu, preko varijante dijaloga u kome je pošiljalac poruke spreman da iznese istinu, ali i da opovrgne suprotstavljeni iskaz što govori da nema apsolutne, već parcijalne istine, do medijske interpretacije koja ističe istinitost poruke kao standard profesije pokazalo se da je dostizanje istine još jedna neostvarena ambicija. Interpretacija stvarnosti u društvu medijskog spektakla koja je u potpunosti ispunila slobodno vreme medijske publike, u globalnom okruženju proširila je svoju ponudu medijski oblikovanih manipulativnih formi. Iako se činilo da će medijske predstave koje su ukinule dijalog, posustati pred internet komunikacijom, dogodilo se da je interakcija postala privid dijaloga. Rad se bavi preispitivanjem načina medijske interpretacije istine u medijski posredovanoj stvarnosti društva spektakla, civilizacije slike u industriji zabave i snova.

Miloš Crnjanski je upoznao poeziju Istoka u Parizu krajem 1920. godine, gde je sakupljao građu za kinesku i japansku antologiju pesama. To je trenutak kada se i u njegovom stvaralaštvu pojavljuje cvet trešanja, a ne plod. Tokom sakupljanja i oblikovanja dveju prevedenih zbirki poezije “Antologija kineske lirike” (1923) i “Pesme starog Japana” (1928), nastale su pesme Miloša Crnjanskog u kojima se slika rascvetane trešnje pojavljuje kao važan simboličan topos.

U radu se iznosi analiza efekata globalizacije na tursku književnost, uz kratak osvrt na njenu istoriju koja se u različitim razdobljima razvijala pod uticajem drugih kultura i civilizacija na širokom geografskom prostoru. Globalizacija kao fenomen nije karakteristična samo za savremeno doba, već se u različitim vidovima ispoljavala kroz istoriju. Turska književnost je imala specifičan razvoj jer se praktično neprestano borila za identitet pod pritiskom drugih razvijenijih literatura, a od sredine 19. veka je pod uticajem evropske književnosti. U naše vreme proces globalizacije nije mogao mimoići ni Tursku i njenu književnost. Premda postoje oprečna mišljenja o efektima globalizacije, njen uticaj na manje poznate književnosti u svetu, poput turske, u najvećoj meri je pozitivan, budući da globalizacija ne znači samo ujednačavanje, već i ispoljavanje različitosti kultura.

Polazeći od pokušaja da predstavi sadašnje stanje pojma globalizacije, rad se kreće dvema različitim linijama koje promatraju globalizaciju i njen odnos prema kulturi i književnosti – iz književne, a zatim i ekonomske perspektive. Široko zastupljena teza da je savremena književnost poprimila uloge robe koja učestvuje u tržišnoj utakmici, proverava se smeštanjem književnosti u neke od osnovnih strategija globalizacije viđene iz perspektive ekonomista. Odnos književnosti i globalizacije, određen sintagmama globalizacija književnosti, globalna književnost i književnost globalizacije predstavlja globalizacijsko-fragmentarni odgovor na složeno pitanje njihovih odnosa, koje se ovim radom svakako ne iscrpljuje, kao što ni globalizacija ni književnost ne ostavljaju utisak slabljenja svojih preobražaja.

Solunska braća Sv. Ćirilo i Metodije, učeni i obrazovani Vizantinci, već iskusni u misionarskom poslu, dobijaju nalog od vizantijskog cara Mihaila III da se upute u državu moravskih Slovena sa ciljem da Hristovu veru propovedaju na slovenskom jeziku. Ovim činom vasilevs Mihailo izišao je u susret moravskom knezu Rastislavu, jer je po svoj prilici čuo „da svi Solunjani čisto slovenski govore“. Braća kreću na dalek i neizvestan put krajem 863. ili poč. 864.g. Sa sobom vode i izvestan broj svojih učenika vičnih slovenskom jeziku; nose, takođe, i osnovne bogoslužbene knjige prevedene na slovenski jezik. Njihov boravak u Moravskoj bio je težak i mukotrpan – nemačko sveštenstvo koje su tamo zatekli (Rastislavljeva država bila je pod rimskom crkvenom upravom) bilo je veoma neprijateljski raspoloženo prema Braći – često su se žalili papi na njihov rad. Posle mnogo muka, papa Hadrijan II dozvoljava bogosluženje na slovenskom jeziku. Ćirilo ubrzo umire (869. g.), biva sahranjen u Rimu, u crkvi Sv. Klimenta Rimskog, a Metodije i njegovi učenici kreću put Moravske, gde je Metodije postavljen za arhiepiskopa Moravske dijeceze. Međutim, i njega i njegove učenike nemačko sveštenstvo neumorno proganja; Metodije umire 885. g., a njegovi učenici su prinuđeni da napuste Moravsku i krenu prema jugu, ka Južnim Slovenima. Zapadni Sloveni koji su bili pod jurisdikcijom zapadne rimske crkve ubrzo napuštaju bogosluženje na slovenskom jeziku i slovensko pismo i priklanjaju se latinskom, kako je i do tada bilo. Južni Sloveni prihvataju učenike solunske Braće, prihvataju slovenski jezik i slovensko pismo u bogosluženju i sve do danas većina njih ostaju čuvari sjajnog i velikog dela Ćirila i Metodija.