KULTURA, UMETNOST I MEDIJI U DIGITALNOM SVETU

/in /by

MILENA DRAGIĆEVIĆ ŠEŠIĆ, TATJANA NIKOLIĆ: DIGITALNI HORIZONTI KULTURE, UMETNOSTI I MEDIJA, BEOGRAD: INSTITUT ZA POZORIŠTE, FILM, RADIO I TELEVIZIJU FAKULTETA DRAMSKIH UMETNOSTI I CLIO, 2021.

KULTUROLOŠKI ZNAČAJ SUNCA NA PROSTORU ITALIJE U ROMANU KOD HIPERBOREJACA MILOŠA CRNJANSKOG

/in /by

U radu se analizira značaj sunca koje ono ima za Miloša Crnjanskog u njegovom romanu Kod Hiperborejaca. Otkrivaju se i tumače njegova značenja kao simbola blagostanja, prostornog i vremenskog ujedinitelja. Istovremeno, sagledava se način na koji Crnjanski pojmi vreme i prostor. Zaključuje se zašto su značenja sunca u pripovedanju Crnjanskog, zapravo, utopijska. U radu
se, putem analize značaja sunca, pokazuje i kako su neki aspekti italijanske kulture doživljeni u delu Kod Hiperborejaca i ukazuje na jedan od mogućih širih tematskih okvira koje je Crnjanski postavio u svom romanu.

OBRAZOVANJE CRKVENIH UMETNIKA NA AKADEMIJI SPC ZA UMETNOSTI I KONSERVACIJU (1993–2023)

/in /by

Obrazovanje crkvenih umetnika na Akademiji Srpske pravoslavne crkve za umetnosti i konservaciju u Beogradu traje punih trideset godina (1993–2023), pod pokroviteljstvom Svetog arhijerejskog Sabora Srpske pravoslavne crkve. U članku se iznose relevantne činjenice koje govore o obrazovanju crkvenih umetnika – ikonopisaca, freskopisaca, mozaičara, vajara, konzervatora i restauratora.

RITUALNO IZVOĐENJE U PONAŠANJU NAVIJAČA CRVENE ZVEZDE I PARTIZANA

/in /by

Svaka od aktivnosti sastoji se od ritualizovanih gestova i zvuka, bez obzira na to da li se radi o izvođačkim umetnostima, sportu ili svakodnevnom životu. Ritual uključuje aktivnosti koje se vrše na određenom mestu, kao što su pokreti, reči i pevanje. Cilj ovog rada bilo je povezivanje ponašanja navijača Crvene zvezde i Partizana sa ritualnim izvođenjem zbog unapred osmišljenih obrazaca ponašanja, načina navijanja, izvođenja pesama i aktivnosti pred utakmicu ova dva tima. Njihov performans, kao pojam koji se ispoljava u sportu, ogleda se u kretanju kroz grad u karakterističnim odevnim kombinacijama sa klupskim obeležjima. Ritual podrazumeva okupljanje u gradu na za to predviđenim mestima, odlazak do stadiona i ulazak u njega, navijanje pre, za vreme i posle utakmice, odlazak sa stadiona i veselje na ulicama. Kako je fudbal postao igra u kojoj može da se uživa, svaki sportski događaj određuje učesnike na nivou igrača, posrednika i publike, pri čemu se navijači postovećuju sa klubovima

DRUŠTVENE MREŽE I DIGITALNI JAZ

/in /by

U radu se analizira kakav digitalni jaz danas stvaraju društvene mreže i na koji način se to odražava na društvo. Uspon društvenih mreža doveo je do novog oblika digitalnog jaza, pa jednak pristup internetu nije više jedini faktor koji stvara barijeru za povezivanje. Danas se korisnici susreću sa izazovima korišćenja društvenih mreža zbog nedostatka veština
i zbog uticaja društvenog kapitala. Stoga, posledice digitalnog jaza na društvenim mrežama odražavaju se na društvene odnose i komunikaciju, ekonomski napredak i učešće u političkom životu. Internet korisnicima je danas na raspolaganju mnoštvo konceptualno različitih društvenih mreža, kao što su to Tviter, Instagram ili Jutjub, i svaka od njih u skladu sa svojim specifičnostima podstiče jačanje digitalnog jaza. Međutim, ne treba društvene mreže posmatrati jednostrano, isključivo kao platforme koje potpiruju digitalni jaz. Društvene mreže itekako mogu pomoći i u smanjenju digitalnog jaza tako što će korisnicima pomoći u edukaciji, traženju posla ili informisanju

KULTURNA PARTICIPACIJA STARIJIH BEOGRAĐANA

/in /by

Starenje stanovništva kao fenomen karakterističan za sve evropske zemlje, nameće obavezu da se merama javne politike zaštite prava najstarijih, spreči njihova marginalizacija i diskriminacija i stvore uslovi za ravnopravno učešće u svim sferama života. U skladu sa tim, neophodno je kreirati mere kulturne politike koje će omogućiti uslove za ravnopravno učešće
starijih u kulturnom životu. U ovom radu istražuje se kulturna participacija starijih Beograđana, posebno njihova kulturna interesovanja, privatna i javna kulturna potrošnja i kulturna produkcija. Cilj rada je da istraži u kojoj se meri interesovanja starijih Beograđana poklapaju sa kulturnom praksom, koliko oni koriste internet za učešće u kulturnom životu i koliko je
pandemija uticala na njihove kulturne potrebe i navike. Dodatni cilj ovog rada je da se skrene pažnja na kulturne potrebe starijih Beograđana i pruže se podaci koji mogu biti korisni za kreiranje kulturne politike koja će omogućiti veće učešće starijih u kulturnom životu grada.

RASPRAVLJANJA SA MNEMOSINOM

/in /by

Ovaj rad predstavlja pregled važnijih evropskih pristupa proučavanju kolektivnog pamćenja. U njemu će najpre biti govora o tezama osnivača discipline, francuskog sociologa Morisa Albvaksa. Nakon toga, u radu će da budu predstavljene najvažnije ideje i pojmovi ostalih klasika studija pamćenja, poput onih francuskog istoričara Pjera Nore i nemačkih profesora Jana i Alaide Asman. Naposletku, pažnja će da bude posvećena savremenim pristupima studija pamćenja – transnacionalnom pamćenju i studijama medija kolektivnog pamćenja.

JAVNA I PRIMIJENJENA POVIJEST

/in /by

U radu se predstavljaju ključne odrednice javne povijesti (public history). Prvo se govori o promjenama u suvremenoj historiografiji koje su omogućile pojavu javne povijesti i njezino afirmiranje kao nove historijske poddiscipline. Zatim se prikazuju počeci javne povijesti i još uvijek otvorena pitanja njezina definiranja. Nakon toga se predstavljaju glavni naglasci
primijenjene povijesti (applied history). Iako se često spominje kao sastavni dio javne povijesti, vrijedi izdvojeno govoriti o primijenjenoj povijesti kako bi se posebno istaknula praktična dimenzija povijesti, odnosno povijest u praksi. U radu se također prikazuju kontroverze i kritike koje izazivaju javna i primijenjena povijest te se nude odgovori na njih. Na kraju rada razmatraju
se razvojne perspektive javne i primijenjene povijesti s naglaskom na domaćoj akademskoj historiografiji.

ISTORIJA IDEJA I INTELEKTUALNA ISTORIJA – IZMEĐU MARGINALIZACIJE I INOVATIVNOG TRANSDISCIPLINARNOG POLJA

/in /by

U radu se analizira nastanak istorije ideja i intelektualne istorije, dva uticajna pravca u savremenim humanističkim naukama. Prikazani su nastanak i razvoj ovih disciplina, njihove sličnosti i razlike, teorijsko-metodološka obeležja nekolicine „škola” koje su se javile tokom 20. veka, njihovi najuticajniji predstavnici kao i najznačajniji rezultati. Početkom 21. veka obnovljeno je interesovanje za istoriju ideja i, posebno, za intelektualnu istoriju, koje odlikuju predmetna neodređenost, teorijsko-metodološki eklekticizam i izražena transdisciplinarnost. Ove osobine ujedno predstavljaju i najveću prednost istorije ideja i intelektualne istorije, pružajući im perspektive za transdisciplinarnu sintezu koja posebno dobija
na značaju u svetlu sve izrazitije fragmentacije naučnog znanja.

OD PRISLUŠKIVANJA ČINOVNIKA DO ISTRAŽIVANJA MEĐUNARODNOG DRUŠTVA – RAZVOJNI TOKOVI ISTORIJE MEĐUNARODNIH ODNOSA

/in /by

U radu se analizira istorijski razvoj discipline istorije međunarodnih odnosa od njenog nastanka u devetnaestom veku do danas. Daje se pregled različitih pristupa i tema koje su tokom poslednja dva veka uobličavale njeno kretanje. Rad je primarno usmeren na ispitivanje razvoja istorije međunarodnih odnosa u njenoj američkoj i zapadnoevropskoj varijanti. U prvom delu
se u kontekstu nastanka profesionalne istoriografije ispituju poreklo i delatnost diplomatske istorije, u vremenu kada je ona bila usko fokusirana na proučavanje političkih i diplomatskih odnosa među državama i zauzimala najistaknutije mesto u političkom i intelektualnom diskursu. Potom se, u svetlu uspona društvene i ekonomske istorije, kroz različite debate,
predstavlja njena transformacija u širu međunarodnu istoriju, sa pojačanim senzibilitetom prema društvenim, ekonomskim i ideološkim faktorima. Nakon toga se ističe uticaj novih teorijskih pristupa i tematskih interesa koji su, kao posledica kulturnog zaokreta, imali važan uticaj na praksu i izgled međunarodne istorije.