Arhiva

Jedan od najznačajnijih doprinosa australijske književnosti u dvadesetom veku bila je takozvana „moreplovačka poezija”, koja je svoj najpotpuniji izraz dobila u stvaralaštvu Keneta Slesora, koji se smatra utemeljivačem modernizma u Australiji i jednim od najznačajnijih pesnika te zemlje. Oslanjajući se na postupak književne mitologizacije i definiciju mita prema Rolanu Bartu, u ovom radu ćemo se osvrnuti na najpoznatije pesme Keneta Slesora, sa pretpostavkom da one, polazeći od istorijskih podataka i geografske stvarnosti, transformišu te činjenice u savremeni mit. Druga pretpostavka jeste da je mitologizacija istorije u periodu kada su pesme napisane (1927-1932) imala ideološku pozadinu u potrebi da se, nakon Prvog svetskog rata, pomoću naturalizacije pesničkog izraza učvrsti kulturni identitet Australije kao relativno mlade nacije. Analiza pesama će pokazati kako se postojeći istorijsko-geografski podaci u poeziji univerzalizuju i time, prema Bartu, preobražavaju istoriju u prirodu. Dok se istorijska istina u tom procesu gubi, prednost se daje univerzalnoj istini kao izrazu stanja modernog čoveka

Članak nastoji da Kamijevu viziju „ispravljenog stvaranja”, s jedne strane, motivaciono situira u književnoideološke kontroverze njegovog doba, a s druge, ukaže na njeno teorijsko opravdanje i estetsko potkrepljenje oslanjajući se na, sistematski neuobličene ali brojne i eksplicitne, refleksije autora o statusu književnosti i ulozi umetničke prakse. Zaključuje se da je naizgled kolebljiva Kamijeva pozicija proizvod svesne odluke – i njenog sprovođenja – da je prevashodni zadatak umetnika da, u protivstavu prema prevratničkim doktrinama spasonosnog rešenja, svojom buntovnom najavom obzirnog preporoda u ime pravde i lepote, razumeva i stvaralački svedoči protivrečja vlastitog vremena i zagovara njihovo, možda i nedogledno, pomirenje.

Rad razmatra problem spoznaje istine u romanima Dona DeLila i pokušava da pokaže da se u delima ovog autora do istine nikada ne dolazi posredstvom činjenica, istorijskih dokumenata i priča, već da se istina ukazuje na neobjašnjiv, mističan način dok su likovi u stanju ekstaze. Istina se najčešće spoznaje kolektivno, kada se čini da široke mase ljudi povezuje nevidljiva sila koja im iznenada omogućava pristup polju znanja, a produžena ruka ove nevidljive sile su mediji koji imaju moć da DeLilove junake dovedu u stanje slično religijskom transu. Rad će pokušati da definiše i ulogu umetnika i umetničke produkcije, koji imaju ključnu ulogu u pomeranju granica spoznaje istine u DeLilovom stvaralaštvu.

U radu se istražuje odnos književnosti i istine polaženjem od pretpostavke da ovaj odnos u velikoj meri određuje današnji interes publike za određeno delo, interes književne kritike i marketinške promocije. Na primeru liste najčitanijih knjiga u 2013. godini pokazano je u kojoj meri samopredstavljena istina dela utiče na interes publike ali i u kolikoj meri očekivanje poznate istine oblikuje dela. U zaključku rada dolazi se do stava da istina na sebe preuzima svojevrsnu ulogu cenzure koliko i autocenzure dela u nastajanju.