Arhiva

Rad se bavi analizom rasprostranjenosti i socio-demografskim karakteristikama ekološkog aktivizma u Srbiji. Podaci su prikupljeni u okviru tri istraživačka projekta (anketno istraživanje realizovano na reprezentativnom uzorku građana Srbije (N=1952) i dve ekološki ugrožene zajednice (Pančevo (N=450) i Bor (N=350)) i polu-strukturisani intervjui sa liderima 44 ekološke nevladine organizacije iz Srbije). Rezultati istraživanja pokazuju da je ekološki aktivizam relativno nerazvijen kako na teritoriji cele Srbije, tako i u neposredno pogođenim zajednicama. Tipični ekološki aktivista je mlađi muškarac ili žena, stanovnik/ca grada, pripadnik/ca srednje klase, visoko obrazovana osoba koja je relativno materijalno obezbeđena. Kada je Pančevo u pitanju, podaci pokazuju da socio- ekonomske varijable (materijalni i klasni položaj) ne pokazuju statistički značajan uticaj što se može pripisati demokratizujućem efektu ekoloških rizika. S druge strane, slučaj Bora je atipičan jer se ni jedna od socio-demografskih varijabli ne pokazuje statistički značajnom, što se može objasniti gotovo potpunom ekonomskom zavisnošću stanovništva od poslovanja Rudarsko-topioničarskog basena Bor (koji je ujedno i najveći zagađivač).

Osnovni cilj ovog rada je ispitivanje položaja Srbije u svetskom kapitalističkom sistemu prema ekonomskim karakteristikama, odnosno utvrđivanje da li se ona, prema ekonomskim parametrima odabranim na osnovu operacionalizacije teorije Imanuela Volerstina (Immanuel Wallerstain), može okarakterisati kao zemlja centra, polu- periferije ili periferije svetskog kapitalističkog sistema. Kapitalizam je strukturisan na takav način da se u njemu može uočiti jasna razlika između centra, polu-periferije i periferije. Centar kao mesto u kome je koncentrisan sav kapital, tehnološka inovacija i politička moć proizvodi najsofisticiranije proizvode koji su ujedno i najskuplji. Međutim, njegova ekonomska moć zasniva se na eksploataciji periferije u kojoj se nalazi jeftina radna snaga i u kojoj se proizvode najjeftiniji proizvodi. Polu-periferija se nalazi između centra i periferije, te je ujedno eksploatisana i eksploatiše. Volerstinovo teorijsko stanovište je veoma plodonosno za proučavanje savremenih društvenih odnosa u globalnom kontekstu zasnovanom na eksploataciji velikog broja zemalja svetskog kapitalističkog sistema.

Spirala zlatnog preseka je proporcionalni kod prirode koji raste po Fibonačijevom nizu brojeva i održava ravnotežu odnosa: geometrije prostora, vremena, materije i informacije. Zlatna spirala je gradivno oruđe koje kao skup spirala u formi etarskih vihora (torusa) stvara fraktalne repetitivne strukture elektromagnetne energije koje pletu gigantsku hologramsku tkanicu matrice širom svemira. Ona je savršena mera koja govori da se celina odnosi prema većem delu kao veći prema manjem.

Spiralna kosmička energija je vezivna nit koja spaja čoveka sa Nebom i Zemljom. Klasična knjiga mena i DNK koriste ovaj osnovni kosmički obrazac, ili univerzalni kod, da izgrade svoje forme i funkcije. DNK sadrži genetski materijal i procese po kojima se stvaraju biološka, fizička tela. Klasična knjiga mena sadrži principe filozofskih i psiholoških procesa na osnovu kojih se formiraju promene i prelazna stanja ljudskog uma i duha po načelu Nebesa/kosmos i čovek su upleteni u Jedno.

Proces upoznavanja sebe (Gnothi s’eauton) dug je i trajan je proces individuacije i/ili oboženja. Postepeno i mučno izdvajanje S(s)sebe (Sopstvo) iz spoljašnje sredine i spoljašnjeg uticaja (Hajdegerov pojam Se), traženje S(s)ebe kao Ličnosti – na putu od individue do ličnosti – mogao bi se, nešto smelijim postupkom, nazvati – spiralni put. Spirala (grčka reč) se definiše kao kriva linija (zavojnica, zavijutak, okuka) koja čini niz sve većih zavijutaka oko jedne tačke u ravni. Ova tačka bi se mogla označiti i kao žiža (središte, žarište, centar) ili kao osa, zamišljena središna prava linija oko koje se okreće čvrsto telo. U matematici spirala je kriva u ravni koja beskonačno mnogo puta obilazi neku utvrđenu tačku. Spirala hiperbolično (koji pripada hiperboli) predstavlja krivu koja se, s jedne strane neograničeno približava tački O (asimptotska tačka), a sa druge, jednoj pravoj asimptoti koja je paralelna polarnoj osi. To je prava koja se prema krivoj liniji odnosi tako da se njih dve, ako se produžuju, sve više približavaju jedna drugoj, ali se nikad ne dodirnu. Zar nas ova zadivljujuća slika asimptote ne podseća na odnos Čoveka i Boga?