Arhiva

U radu se kroz prizmu kritičke sociolingvističke analize i uz primenu metodološkog postupka narativne mreže pristupa relativiziranom tumačenju narativa detektivskog romana Male radosti subote Aleksandra Mekol Smita. Centralna tema romana, akademska laž i prevara, kao i oproštaj i pokajanje, posmatraju se i tumače u ključu teorijsko- metodološkog okvira koji postulira da se ni ovaj, kao ni bilo koji drugi tekst ne mogu posmatrati u izolaciji, u društvenom vakuumu, već da se dubinski jedino mogu razumeti ukoliko roman predstavimo kao samo jedan od čvorova u narativnoj mreži koju čine čitav niz društveno-istorijski faktora, prateći tekstovi (intervjui sa autorom, propagandne poruke, itd.), stavovi i tumačenja različitih vrsta čitalačke publike, kao i sam čin čitanja koji nas upućuje na relativizaciju značenja sadržaja i direktivne snage moralne poruke, te otvara prostor za kompleksnu, višeslojnu interpretaciju celokupnog tkiva teksta romana.

Uspostavljanje sistema praćenja izvršenja izdataka namenjenih finansiranju kulture kao delu izvršnih poslova vlasti predstavlja jedan od osnova podrške njenom razvoju u Republici Srbiji. Neadekvatnost trenutnog računovodstvenog sistema uslovljen je procedurama i zakonskim ograničenjima koji usložnjavaju i nedovoljno stimulišu razvoj sektora kulture. Fokusirajući se na budžet kao osnovnu finansijsku instituciju predstavićemo stepen mogućnosti zadovoljenja potreba kulture.

Autori u ovome članku traže odgovor na pitanje je li kockanje (kao jedan od oblika društvene zabave u ugostiteljskim objektima pa time i u krčmama) bilo tijekom povijesti pod kontrolom nadležne vlasti: mjesne, gradske, pokrajinske ili državne. U traganju za pravom (vjerodostojnom) slikom o pravnome (zakonskom) reguliranju kockanja u ugostiteljskim objektima, barem kad je riječ o Republici Hrvatskoj, autori u prvome dijelu daju kratki povijesni pregled nastanka, trajanja i održavanja kockarskih igara (uopće u Europi te posebno na području Republike Hrvatske) da bi u drugome dijelu naznačili najvažnije pravne odredbe kojima se tijekom povijesti zakonski reguliralo kockanje u ugostiteljskim objektima, a time i u kavanama i krčmama.

U radu je učinjen pokušaj da se odgovori na pitanja u kojoj meri, na koji način i pod kojim uslovima je moguće poređenje jednog specifičnog urbanog fenomena poput kafea u različitim sredinama. Osnovu za takvo poređenje nalazimo u istorijskom i kulturnom kontekstu, pre svega, ali i čitavom nizu posebnosti koje izviru iz načina života i urbane svakodnevice. Empirijski uvid u društvenu stvarnost i elementi za poređenje uobličeni su u formu minuskula o urbanoj svakodnevici u Rimu, postojbini savremnih evropskih kafea.

Rad pod naslovom Znak pitanja za beogradske kafane aktuelizuje pojam nematerijalne kulturne baštine kroz analizu statusa starih beogradskih kafana kojima preti nestajanje. Glavnu nit rada čini pokušaj određivanja mesta i značaja kafane kao nematerijalne kulturne baštine s obzirom na njihovu viševekovnu prisutnost u životu glavnog grada. Na početku kafana se posmatra kao spomenik kulturnog dobra, kome se određuju svojstva da bi se došlo do njegove vrednosti. Tako posmatrana, kafana može biti i spomenik kulture ali i trezor nematerijalne kulturne baštine. U nastavku hronološki se prati istorija kafana u Beogradu duga pet vekova, uz navođenje njene multifunkcionalnosti koja je predstavlja kao instituciju od višestrukog značaja. Na kraju navode se razlozi zašto stare kafane treba sačuvati od uništenja i globalističke uniformisanosti – pre svega u cilju zaštite nacionalnog-kulturnog identiteta, a nude se i mogući pravci zaštite kroz ponuđena rešenja i projekte.