LUDIČKO IZMEŠTANJE BIBLIJSKOG MITA

/in /by

Video-igra „The Binding of Isaac” (2011) Edmunda Mekmilena (Edmund McMillan) predstavlja postmodernu obradu biblijske epizode o Avramovom žrtvovanju Isaka, koja se – rečnikom „Heterokosmike” Ljubomira Doležela (Lubomir Doležel) – može opisati kao radikalno izmeštanje prvobitnog narativa. U pitanju je polemički antisvet, koji je predstavljen kroz perspektivu Isaka, dečaka kojeg zlostavlja „telejevanđelizmom” („televangelism”) opsednuta majka. Okosnica igre je njegovo gejmifikovano fantaziranje o okršaju sa roditeljem, koje je prožeto dubokom anksioznošću povodom sopstvenog sagrešenja. Kao odgovor na osećanje nelagode, dečak instrumentalizuje popkulturne elemente, naročito iz sfere video-igara. Iskustvo zlostavljanosti izražava se i kroz tzv. „rougelike” žanr, kojem igra pripada, što omogućava proceduralni izraz opsesije kroz iterativno pripovedanje zasnovano na razlici i ponavljanju. Ciklični narativ ove video-igre svedoči o (ne)mogućnostima savremenog ludizma da iskupi traumu zlostavljanja

BITI IL’ NE BITI – ŠEKSPIR I VIDEO IGRE

/in /by

U radu se razmatra priroda video-igara kao novog medija i njihovog umetničkog potencijala iz perspektive studija igara. Ispituje se igra „Biti il’ ne biti”, adaptacija Šekspirovog Hamleta, i teorijski se analiziraju struktura, tekst, narativne instance i ludički elementi igre, kako bi se ustanovili principi na kojima se jedan književni tekst može transponovati u novi digitalni medij, kao i prednosti i mane takvog procesa. Odnos poverenja u pripovest, u sprezi sa ludičkim rešenjima, pokazuju se ključnim preduslovima za ostvarivanje potencijala igre. Istovremeno, na primeru se ocrtavaju i konture mogućeg interpretativnog pristupa video-igrama koji vodi ka potvrđivanju estetskog fenomena u njima i tako nude mogućnosti za otkrivanje umetničkog značaja drugih algoritamskih struktura.

LUDOLOGIJA I NARATOLOGIJA – LEGENDA O SUKOBU

/in /by

U radu su dati pregled i analiza naratološkog i ludološkog pristupa proučavanju video-igara i osvrt na osnivanje još uvek mlade oblasti studija video-igara. Predstavljena su polazišta obe teorijske struje, proistekle iz istog – književno teorijskog korpusa. Stanje discipline i akademske tenzije u ovom polju ukazale su i na načine funkcionisanja stručne zajednice, te mehanizme njihovog deljenja ili usložnjavanja na organizacionom i metodološkom planu. Ludološki pristup, koji svodi proučavanje video-igara na opis i klasifikaciju pravila i mehanike igre, u radu se ocenjuje kao redukcionistički, ali i koristan i primenljiv za razumevanje specifičnosti video-igara. Zaključuje se da ludologija tek zajedno sa naratologijom i drugim humanističkim disciplinama čini zaokružen korpus studija video-igara.

MEDIJSKA KONVERGENCIJA VIDEO IGARA I FILMA

/in /by

Polazna tačka za definisanje odnosa filma i video igara je poznata teza da svaki novi medij preuzima od svojih prethodnika neke formalne i sadržinske karakteristike, ali i prethodeći medij rekonfiguriše svoja i apsorbira svojstva novog medija. Cilj je da se predstavi širi teorijski okvir, koji bi poslužio kao osnova daljeg istraživanja ove relacije. Koristiće se multidisciplinarni pristup, koji se temelji na konceptima studija medija, studija video-igara, studija filma i studija kulture. Video-igre se često baziraju na filmskim tematskim, narativnim i žanrovskim modelima, dok je u filmovima prisutna rekurzivna narativna logika video-igara. U video-igrama primetno je korišćenje filmskog jezika, a u filmovima je on modifikovan pod uticajem estetskih svojstava igara. Holivudi industrija video-igara ostvaruju sinergiju i nude potrošačima široki spektar načina konzumiranja proizvoda u različitim medijima.

IGRE U ERI IMPERIJE

/in /by

Pred Vama je prevod uvodnog eseja kanonske studije o gejming kulturi – „Igre Imperije: globalni kapitalizam i videoigre”, Nika Dajer-Vitforda i Grega de Pojtera („Games of Empire: Global Capitalism and Video Games”, University of Minnesota Press, 2009). Bez obzira na godinu izlaska knjige, ovo je i dalje izuzetno koristan pregled koji, kao takav, omogućava puno razumevanje drugih priloga u okviru temata. Smeštajući kulturu video-igara u epistemološki paspartu koji su odredili teoretičari Imperije, Majkl Hart (Michael Hardt) i Antonio Negri (Antonio Negri), autori su postavili temelje drugačijeg, kritičkog proučavanja, koje počiva na dubokom razumevanju logike virtuelnih igara, na poznavanju njihove teleologije i njihove recepcije. Njihova kulturološko-politikološka analiza medija inklinirana zaključcima o središnjem mestu koje video-igre danas zauzimaju unutar savremenog globalnog poretka; tim pre što su u njemu zastupljene i kao sredstvo vladanja i kao (virtuelni) prostorborbe i otpora. Pravo na objavljivanje prevoda dobijeno je ljubaznošću autora i izdavača (University of Minnesota Press).

UVODNA REČ PRIREĐIVAČA

/in /by

DRUGI U HERITOLOGIJI

/in /by

U ovom radu govori se o nekim drugačijim načinima prikupljanja i čuvanja baštine, odnosno o ljudima koji sakupljaju i izlažu predmete iz prošlosti, koji su njima lično zbog nekih osobina, dragi i bitni. Kolekcioniranje je praksa stara koliko i ljudski rod, a kada se svede na prosto „sakupljanje” dolazi se do ideje da ona nije svojstvena samo ljudskom rodu. U ljudskoj je prirodi da nešto sakuplja, čuva, pokazuje, tako da danas postoji veliki broj stvari koje neko sakuplja i vrlo ih je teško kategorizovati i pobrojati. Nasuprot muzejima postoje privatne kolekcije starina koje imaju gotovo istu funkciju kao muzejske. U ovom radu takođe, pokušavaju da se izlože prednosti i mane ovih „nelegitimnih” zbirki na primeru jednog pasioniranog kolekcionara iz Zrenjanina koji svoju zanimljivu kolekciju izlaže u prostorijama svog restorana „Banatska kuća”.

RAZVOJ KNJIŽEVNOG STAVARALAŠTVA NA RUMUNSKOM JEZIKU U VOJVODINI POSLE PRVOG SVETSKOG RATA

/in /by

U našem radu ćemo pokušati da prikažemo istorijski napredak u formiranju rumunskog intelektualca u Vojvodini, pojavu rumunskih institucija kao rezultat intelektualnog aktivizma, ali i pojavu prvih časopisa i pisaca u Vojvodini koji su doprineli razvoju mentaliteta i kulture Rumuna na ovom prostoru. U prvom delu rada ćemo prikazati istorijski kontekst pojavljivanja prvih publikacija na rumunskom, zatim prisustvo književnih dela u časopisima, objavljivanje prvih knjiga i početak rada prve izdavačke kuće „Libertatea” („Libertatea”) iz Pančeva. Cilj ovog rada je da prikažemo široj javnosti razvoj rumunske pisane reči u Vojvodini posle Prvog svetskog rata do poslednjih decenija dvadesetog veka kada se rumunska knjiga može staviti rame uz rame sa knjigom drugih manjina u Vojvodini. Rumunska književnost iz Vojvodine, iako je relativno „mlada”, razvila se brzim tokom, za manje od jednog veka dostigla je vrednost rumunske književnosti u matičnoj državi. Zbog svog geografskog porekla i zbog interkulturalnih prožimanja na teritoriji Vojvodine, rumunska književnost iz Vojvodine je jedinstvena, interesantna i može se istražiti kao poseban kulturni fenomen.

KNJIGE I PROSVETA KAO SREDSTVO NACIFIKACIJE VOJVOĐANSKIH NEMACA

/in /by

U radu se analizira knjiga kao sredstvo nacističke indoktrinacije Nemaca u Vojvodini tridesetih godina XX veka. U radu su iznete knjige nacističkih autora koje su bile glavna literatura za ideološku indoktrinaciju u nacističkom duhu. Izneti su i manje poznati podaci da je u Novom Sadu delovala knjižara „Kultura” koja je bila specijalizovana za širenje nacističke literature. Posebno je obrađena Privatna nemačka učiteljska škola u Novom Vrbasu, koja je bila centar nacističke propagande. To je važno navesti jer su budući učitelji koristili svoj položaj da u nacističkom duhu i putem knjige ideološki usmere svoje đake. Objavljeni su i izveštaji tadašnje štampe na srpskom jeziku o nacističkoj propagandi koja je vođena na području Dunavske banovine. Zaključak ovog rada sugeriše da je knjiga imala ogroman uticaj na nacifikaciju Nemaca kao jugoslovenske manjine, u vreme kada su drugi mediji (osim štampe) bili teško dostupni toj nacionalnoj zajednici. 

PREVODILAČKA DELATNOST RUMUNA SA PROSTORA DANAŠNJE VOJVODINE U 19. I U PRVIM DECENIJAMA 20. VEKA

/in /by

U radu su prikazani aspekti prevodilaštva kod Rumuna na prostorima današnje Vojvodine (Banat) tokom 19. i u prvim decenijama 20. veka, do Drugog svetskog rata. Prevodilačka delatnost u administraciji, obrazovanju, verskim poslovima, a prvenstveno u publicistici i književnosti, igrala je važnu ulogu u multikulturnom društvu Banata, u kome su se susretali razni jezici, razne kulture, običaji, veropispovesti, ali je to društvo funkcionisalo na principima koji su omogućavali međusobno uvažavanje i saradnju svih onih koji su živeli u njemu, bezobzira na različitosti. Prvi prevodi na rumunski jezik, pre svega sa nemačkog i srpskog jezika, pojavili su se u 18. veku, za potrebe državne administracije, obrazovanja ili crkvenih poslova, a dobili su na kvalitetu i raznovrsnosti zahvaljujući delatnosti prvih vrhunskih rumunskih intelektualaca iz perioda kasnog prosvetiteljstva. U međuratnom periodu, prevodilačka delatnost dobija nove sadržaje u smislu što značaj dobijaju prevodi na i sa srpskog jezika.