Tag Archive for: kulturna politika

Tradicionalni pristup doprinosima koje muzeji pružaju svom okruženju sagledavao je samo nematerijalnu stranu benefita i korist prepoznavao u domenima zaštite nasleđa i edukativne i kulturne misije, zapostavljajući ekonomske razvojne potencijale, ali tokom poslednjih decenija uočavaju se promene u pristupu. Svojevrsnu globalnu, opšte prepoznatljivu paradigmu za ekonomski razvoj okruženja, zasnovan na postojanju atraktivnog i posećenog muzeja, predstavlja muzej Gugenhajm u Bilbau, otvorenog 1997. godine. Deceniju i po kasnije, pojavila se nova slična paradigma – ispostava pariskog Luvra u gradiću Lensu na severu Francuske. Luvr Lens je otvoren krajem 2012. godine sa ciljem da kao primarna turistička atrakcija pokrene razvoj kulturnog turizma i doprinese opštem razvoju Lensa i oblasti Nord Pas de Kale, zahvaćene recesijom usled zatvaranja fabrika i rudnika kao generatora prethodnog razvoja.

U radu se analitički i kritički razmatraju uticaji različitih modela kulturnih politika na razvoj izdavaštva i književnog stvaralaštva u nacionalnoj kulturi. Cilj istraživanja je da se identifikuju osnovni modeli i ishodi politizacije produkcije dela estetske vrednosti (lepa književnost). Referentni okvir istraživanja čini pregled književne produkcije na smotri Beogradski sajam knjiga, u periodu od osnivanja manifestacije 1956. do 2015. godine. Naučnom metodologijom su argumentovane i dokazane istraživačke hipoteze: 1. U novijoj srpskoj kulturi moguće je identifikovati tri modela kulturne politike koji su na razvoj izdavačke delatnosti uticali svojim specifičnim obeležjima u različitim društveno-istorijskim periodima. 2. Model kulturne politike u epohi samoupravnog socijalizma nije sputavao razvoj izdavačke delatnosti; naprotiv, dinamika književne umetnosti u ovom periodu bila je obrnuto proporcionalna političkom ograničavanju sloboda i prava. 3. Zamah demokratsko-tržišnog modela izdavačke politike ne garantuje kvalitet i estetske vrednosti književnog stvaralaštva.

Predmet ovog rada je strateška dilema u kulturnoj politici koja se odnosi na pitanje direktne kontrole ili izolacije od političkog procesa (dilema vezana za implementaciju kulturnih politika), odnosno, da li upravljanje kulturom treba u potpunosti da bude integrisano u ustanovljeni sistem budžetskog finansiranja iz državnog budžeta ili je potrebno smanjiti kontrolu države nad sredstvima za kulturnu proizvodnju i distribuciju? Cilj rada je da se analizom ciljeva kulturnih politika Francuske, Holandije, Hrvatske i Srbije, aktivnosti koje se preduzimaju u domenu praktičnih politika, kao i instrumenata kulturnih politika koji vode ka ostvarivanju postavljenih ciljeva, dođe do mogućih mera i preporuka koje je potrebno implementirati kako bi se smanjili politički uticaji i preterano mešanje države u oblast kulturnog i umetničkog stvaralaštva.

U priloženom tekstu predstavljeni su najvažniji rezultati istraživačkog projekta Kulturna politika nacionalnih muzeja u Srbiji koji se tiču instrumenata kulturne politike muzejskih ustanova finansiranih iz budžeta Ministarstva kulture Republike Srbije, odnosno osnovanih od strane Republike Srbije. Polazna ideja bila je da se utvrde mogućnosti i potrebe za transformacijom muzejskih ustanova u Srbiji i da se predlože odgovarajuće razvojne strategije i aktivnosti nadležnih institucija u oblasti kulturnog nasleđa.