VIDIMO SE U OPERI

/in /by

NAD ZGARIŠTEM ISTORIJSKOG PAMĆENJA

/in /by

MUZIČKI VIDEO U JUGOSLAVIJI I POSTJUGOSLOVENSKOM PERIODU U SRBIJI

/in /by

U ovoj studiji razmatramo istorijski razvoj i kontekstualne osobenosti razvoja muzičkog videa kao specifične medijske forme koja reflektuje uspone i padove pop-muzičke industrije u socijalističkoj Jugoslaviji i Srbiji kao jednoj od zemalja naslednica – od ekonomskog sistema radničkog samoupravljanja do (posleratne) neoliberalne kapitalističke ekonomije. Studija se fokusira na strategije promocije muzičkih proizvoda (i izvođača) i fuziju između muzičke i reklamne industrije tokom perioda tranzicionog restruktuiranja privrede u zemlji koja je u proteklih nekoliko decenija menjala ime, površinu, politički poredak i ekonomski sistem. 

SOBA U RUSKOM STILU

/in /by

Ovaj rad je zamišljen kao pokušaj da se sagleda uticaj ruskih emigranata kao dobrih poznavaoca antikviteta na formiranje Zbirke ikona Sekulić. Zbirka ikona Sekulić predstavlja jednu od najznačajnijih beogradskih kolekcija ikona. Ikone i druge umetničke predmete prikupljali su arhitekta Milan Sekulić injegova supruga Pava punih 40 godina. Kolekcionarstvo je jedan fenomen koji se takođe znatno razvijao pod uticajem ruskih emigranata, međutim tom pojavom se na ovom prostoru manje bavilo. Analizom do sada nepublikovane građe iz dokumentacije Zbirke za likovnu i muzičku umetnost do 1950. godine iz Muzeja grada Beograda težiće se rasvetljavanju upliva ruskih emigranata na oblikovanje javnog i privatnog ukusa u kulturi međuratnog perioda u Jugoslaviji, što je imalo odjeka na opremanje i prezentaciju kolekcije u porodičnom domu Sekulićevih. Soba u ruskom stilu, uređena u duhu tradicionalnih ruskih enterijera, u kojoj se nalaze mahom ruske ikone, reprezentativan je primer takvih uticaja.

MUZIČKI ELEMENTI U PESMAMA, BALADAMA, POEMAMA I DRAMAMA LAZE KOSTIĆA

/in /by

U radu će biti prikazane pojave muzike, kao i muzičkih elemenata u pesmama, baladama i poemama Laze Kostića. Ukazaće se na to da je Kostić prikazivao pevanu pesmu i igru kao deo željene atmosfere, kao simbol ukrštaja muzičke umetnosti i pojava iz prirode i, kao instrument dramatizacije poetskog teksta. Analiziraće se pojave muzičkih instrumenata, kao i stručnih muzičkih izraza u poetskom testu. Osnovni cilj biće da se odrede i klasifikuju muzički elementi u Kostićevom književnom tkivu, odnosno, načini na koje ih je pesnik koristio. 

MUZIČKI FESTIVALI KAO ODRAZ KULTURNE POLITIKE TOKOM HLADNOG RATA

/in /by

U radu se razmatra uticaj političkih promena na kulturno-umetnički život Poljske i Jugoslavije sredinom prošlog veka. Nakon perioda socrealizma, kao vodećeg umetničkog pravca, u obe zemlje je otpočeta težnja ka deetatizaciji kulture, što je u sferi organizacije muzičkog života rezultiralo osnivanjem internacionalnih festivala savremene muzike. Budući da je poljski festival Varšavska jesen (1956), utemeljen pet godina ranije, on je postao uzor jugoslovenskom Muzičkom bijenalu Zagreb (1961), što implicira potencijalne analogije između strategija i ciljeva ovih manifestacija. Oba festivala zamišljena su kao mesta na kojima bi se susreli kompozitori sa obe strane Gvozdene zavese. Naime, organizatori su težili inkorporiranju domaćih kompozitora u aktuelne zapadnoevropske muzičke tokove, ne bi li stvorili povoljnije uslove za kulturnu liberalizaciju Poljske i Jugoslavije. Stoga, iako percipirani kao otklon od socrealizma, te kao vid depolitizacije muzike, ovi festivali su, sasvim paradoksalno, nastavili da služe novoproklamovanim političkim idejama, usmerenim ka prezentaciji Poljske i Jugoslavije kao liberalno-demokratskih sredina. 

ŽENSKI KNJIŽEVNI EKSPERIMENT KINTSUGIJA TIJELA SENKE MARIĆ

/in /by

Kintsugi je drevni japanski umjetnički postupak “zlatnog popravljanja” polomljenih keramičkih predmeta zlatnim ili platinastim “šavovima”, odnosno lijepim porubom pukotina. Nasuprot sakrivanju oštećenja, suština kintsugija jeste da se oštećenje vidno uklopi u estetiku obnovljenog umjetničkog predmeta kako bi se raspoznala i priznala njegova historija. Takvim postupkom popravljanja se obično stvara jedinstven umjetnički predmet, čija je ljepota još veća od prvobitne. Senka Marić, savremena bosanskohercegovačka pjesnikinja i prozaistica, koristi umjetnost kintsugija u vidu ženskog književnog eksperimenta “kintsugija tijela” u svom romanu nazvanom upravo Kintsugi tijela (2018), a koji se bazira na njenom vlastitom iskustvu raka dojke. Shodno tome, ovim se radom analizira poetska „umjetnost dragocjenih ožiljaka“ u Kintsugiju tijela Senke Marić.

NOVI MUZEJ PRED STARIM DILEMAMA

/in /by

Pojam novi muzej je u upotrebu ušao krajem 20. veka, praćen novom muzeologijom, u kojoj su se kritički ispitivali temelji na kojima je počivao tradicionalni muzej. U koncepciji novog muzeja njegova predložena društveno-politička uloga je muzejske stručnjake stavila pred nove izazove, najpre programskom promenom fokusa sa predmeta na čoveka, a zatim i uvođenjem posetioca, konzumenta muzejskog proizvoda, u proces muzealizacije, odnosno, kreiranja muzejskog sadržaja. U radu predstavljamo koncept novog muzeja kroz prizmu njegovih temeljnih koncepata, a zatim kroz prizmu pojmova sadržanih u ICOM-ovoj publikaciji Ključni pojmovi muzeologije: muzej, muzealija, muzealizacija, menadžment, muzealnost, muzeologija, muzeografija. Iako se u ovoj publikaciji prepoznaju kritički tonovi u zagovaranju revizije muzeja, uočavamo i značajnu uzdržanost kao odraz krize institucije muzeja.

PREVOĐENJE TERMINA REAL I NJEGOVA UPOTREBA U REP MUZICI

/in /by

Primarni cilj ovog rada je razrešenje problema prevođenja termina „real” iz engleskog na srpski jezik u njegovoj upotrebi u hip-hop kulturi. U radu je opisan put koji je doveo do nalaženja adekvatne reči na srpskom jeziku za termin „real”, a to je termin „pravi”. Sekundarni cilj rada je unapređenje sporazumevanja među pripadnicima hip-hop zajednice davanjem argumentovane preporuke o uslovima upotrebe termina „pravi” u rep muzici. Uslovi upotrebe ovog termina dati su iz teorijske i istorijske perspektive, a ponuđena je i argumentacija u korist tumačenja termina „real”/„pravi” kao sinonima pojma „hardcore” u kontekstu govora o rep muzici, tekstovima i umetnicima.

SAMPLING TRADICIJE

/in /by

Srpska hip-hop scena konstruiše i prerađuje različite ideologije tradicije, u rasponu od autoreferencijalnosti samog domaćeg repa, preko reminiscencija na različite istorijske momente „narodskog” popularnog zvuka Srbije i Balkana, do zahvatanja u prakse neotradicionalne narodne muzike. Budući da je izvorno povesno svojstvo globalnog hip-hop pokreta upravo prevođenje obrazaca tradicionalne narodne kulture u moderni tehnologizirani muzički i poetski jezik urbane svakodnevice, ne čudi činjenica da su brojne hip-hop zajednice određene nacionalnim i regionalnim predznacima, u više navrata iznova unosile i različito tretirale nekolike aspekte tradicijskog, vršeći tim putem izricanje svoje pripadnosti lokalnome, ali i smeštanje na odgovarajuću ideološku poziciju. Arhiv kulturalnog pamćenja u koji uvire srpski hip-hop raspolaže višestrukim tragovima davne i bliske prošlosti, od kojih posebna ladica pripada onoj tradicionalnoj narodnoj i tzv. etno muzici koja se u savremenom trenutku izdvaja kao najpoželjnije lice nacionalne muzičke kulture. Rasprava potonjeg zapažanja izvedena je preko dve studije slučaja konkretnog prožimanja hip-hop i srpske tradicionalne/etno muzike (pesme Dogodine u Prizrenu i Nikac od Rovina).